Văn học 12

VIỆT BẮC

__ Tố Hữu __

Đề bài: Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông”.Hãy chứng minh điều đó qua đoạn trích:

 

 

– Mình đi mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn

 

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

– Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?

Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son

Mình về, còn nhớ núi non
Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?

“Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông"

“Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông”

Bài làm:

       Nhà thơ Tố Hữu, một trong những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam. Thơ Tố Hữu gắn bó chặt chẽ và phản ánh chân thật với cuộc đấu tranh Cách mạng đầy gian khổ. Là một trong những thành tựu xuất sắc , kết tinh vẻ đẹp và hội tù tài năng của Tố Hữu, Việt Bắc chứa đựng những giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc. Người đọc đến với Việt Bắc không phải chỉ vì Việt Bắc là bản tình cau, hùng ca về cách mạng mà nó còn chan chứa “giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết” cùng nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của ông. Điều này đã đươc bộc lỗ một cách rõ nét nhất ở những vần thơ đầu tiên:

Mình đi mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

– Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son
Mình về, còn nhớ núi non
Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?

 

      Việt Bắc là một tác phẩm gồm 150 câu thơ lục bát, được viết vào thánh 10/1954  khi Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hồ và cán bộ từ giã “Thủ đô gió ngàn” đề về với “Thủ đô nắng Ba Đình”  Bài thơ được chia làm hai phần: phần đầu tái hiện những kỉ niệm cách mạng và kháng chiến, phấn sau gợi viễn cảnh tươi sáng của đất nước và ngợi ca công ơn của Đảng, Bác Hồ đối với dân tộc.

     Việt Bắc được tổ chức kết cấu theo lối đối đáp giữa kẻ ở và người đi, giữa đồng bào miền ngược và cán bộ về xuôi. Có thể nói đây chính là một yếu tố quan trọng góp phần làm nên giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của cả bài thơ. Điều này được thể hiện rất rõ ở hình thức văn bản. Ở mỗi phần thơ đều có dấu gạch ngang báo hiệu lời phát ngôn trực tiếp của một chủ thể trữ tình. Nếu những đoạn thơ in nghiêng là lời người ở lại ướm hỏi gợi nhắc kẻ lên đường thì đoạn thơ in đứng là lời chân tình nhắn nhủ ôn lại kỉ niệm sâu đậm trong lòng người ra đi. Bài thơ mở đầu bằng hàng loạt câu hỏi ngọt ngào:

Mình đi mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn



Mới đọc những câu thơ, ta thấy được đây là lời gợi nhắc của người ở lại về kỉ niệm mười lăm năm ấy. Một loạt các từ “có nhớ”  được điệp đi điệp lại liên tục đã thể hiện tâm trạng của người ở lại – tâm trạng băn khoăn lo âu rằng: không biết cán bộ chiến khu, cán bộ về xuôi có còn nhớ những ngày thánh ở chiến khu Việt Bắc nữa hay không. Người đi, kẻ ở quấn quýt bên nhau trong mối tình thiết tha, mặn nồng ta – mình, mình – ta .

Với cách xưng hô, ta – mình, Tố Hữu dường như đã đem tất cả kí ức yêu thương tình nghĩa để phổ vào cuộc chia tay giữa đồng bào kháng chiến với đồng bào chiến khu. Cuộc chia tay với tâm trạng chia tay với tâm trạng bịn rịn, bâng khuâng, lưu luyến của hai người từng gắn bó sâu nặng, bền lâu.

 

 

     Tiếng hát của ai tha thiết cất lên bên cồn hay chính tiếng lòng tha thiết của người Việt Bắc làm cho người ra đi thật sự xúc động:

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Cảnh chia tay giữa người Việt Bắc và người Cách mạng được tác giả tái hiện lại thật xúc động qua hai câu:

Áo chàm đưa buổi phân li…

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

Cách nói Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay gợi nhiều liên tưởng cho người đọc. Trong phút chia li lưu luyến, bịn rịn, kẻ ở, người đi không thể nói thành lời chăng?. Hay ngổn ngang nỗi niềm thương nhớ, rối bời bao kỉ niệm suốt mười lăm năm thiết tha, mặn nồng không thể nói hết thành lời. Dù hiểu theo cách nào thì tất cả đều thể hiện sự xúc động bồi hồi và sự gắn bó giữa đồng bào chiến khu và cán bộ kháng chiến.

      Mười hai câu thơ lục bát tiếp theo tạo thành sáu câu hỏi như khơi sâu vào lòng người kỉ niệm về Việt Bắc” Đó là những ngày mưa nguồn suối lũ, mây cùng mù, những miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai  cho đến Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa. Những kỉ niệm được gợi nhớ đề là những kỉ niệm của cuộc sống chung: tình cán bộ nhân dan. Đọc câu thơ, ta thấy được nhạc điệu đã làm cho các câu thơ trầm bổng, ngân nga, réo rắt, thấm sâu vào tâm tư người đọc.

      Việt Bắc không chỉ hấp dẫn người đọc bởi giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết”  mà còn bởi nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của ông.  Điều này được thể hiện rõ nét ở hình thức thơ. Bài thơ sử dụng thể thơ lục bát linh hoạt, giàu nhịp điệ urất phù hợp với việc diễn tả tình cảm; kết cấu đối đáp trao duyên, sử dụng hình ảnh và hịên pháp so sánh, ẩn dụ quen thuộc của ca dao. Hình ảnh gần gũi chân thực, gian dị (miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai) cùng những hình ảnh thể hiện tình cảm mặn nồng tha thiết. Ngôn ngữ thơ cũng rất trong sáng, giản dị, đặc biệt là cách xưng hô ta – mình thân thiết, gần gũi , đậm phong vị ca dao.

“Điều kì lạ và tài tình nhất ở Việt Bắc là ở chỗ, nhà thơ đã kết hợp những cái tưởng như không thể:mới mẻ và truyền thống; nội dung cách mạng và phong vị dân gian, khái quát lớn lao và lời ăn tiếng nói hàng ngày quen thuộc” (Đỗ Kim Hồi). Đọc những câu thơ mở đầu của Việt Bắc, ta phần nào thấy được cái giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết cũng như nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc. Có lẽ, ai đã một lần từng đọc Việt Bắc, chắc sẽ chẳng thể nào quên được cái giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết ấy.

Nguồn: Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông”.Hãy chứng minh điều đó qua 20 câu đầu của “Việt Bẵc”

 

[Văn học 12] – “Việt Bắc cũng rất tiêu biểu cho giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của thơ ông”.Hãy chứng minh điều đó qua 20 câu đầu của “Việt Bắc”

3 (60%) 2 vote[s]