Dàn ý bài:Hai câu nói cuối cùng của nhân vật Chí Phèo đã bộc lộ rõ chủ đề của tác phẩm. Hãy phân tích và chứng minh- Văn 12

Em hãy lập dàn ý cho đề bài sau: “- Tao muốn làm người lương thiện. – Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa. Biết không! Chỉ có một cách… biết không!… Chỉ còn một cách là… cái này! Biết không!…”Hai câu nói cuối cùng của nhân vật Chí Phèo đã bộc lộ rõ chủ đề của tác phẩm. Hãy phân tích và chứng minh.

A, Mở bài:

-Giới thiệu tác giả tác phẩm
-Giới thiệu câu nói cần phân tích chứng minh của Chí phèo:
“Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa! Biết không! Chỉ có một cách… biết không… Chỉ còn một cách là… cái này! Biết không!…’’.

B, Thân bài:

-Câu nói như bừng lên ước muốn được làm người, khát vọng được hoàn lương của nhân vật Chí Phèo:
Từ cái chết ấy nhà văn muôn gửi đến bạn đọc bức thông điệp màu xanh về tác phẩm của mình rằng: Con người, đặc biệt là người nông dân trong xã hội cũ, dù bị chà đạp, bị đẩy vào con đường lưu manh, tội lỗi thì ẩn sâu trong tâm hồn họ vẫn ánh lên những tia sáng của bản tính lương thiện, bản chất người.
-“Tao muốn làm người lương thiện’’.
Đó chính là một câu nói thành thực nhất, tiếng đầu tiên và cũng là lời cuối cùng trong cuộc đời đã bị tha hóa một cách khủng khiếp của Chí Phèo. Khi hắn say nhất cũng là lúc hắn tỉnh nhất, là lúc còn kịp nhận ra nghĩa lí của cuộc sống chính là ở hai chữ “lương thiện” kia, để rồi điều đó bỗng trở thành khát vọng của hắn sau bao ngày vật vã, triền miên trong rượu và những lời chửi bới: “tao muốn”, lần đầu tiên cái mong muốn của Chí Phèo không phải là dăm đồng bạc lẻ của cụ Bá, không phải dăm cút rượu hay một ít đồ nhắm, những nhu cầu vật chất mà là một mong muốn tột bậc có sự lương thiện.

-Và khi nhận ra điều này thì Chí Phèo càng ý thức được “Tao không thể là người lương thiện nữa”.
Dường như đây không còn phải là lời mà Chí Phèo nói với Bá Kiến nữa, mà đó là lời hắn nói với chính mình. Nếu như trước đó thì hắn không hề biết đến cái gọi là lương thiện, cũng không biết mình đã mất đi những cái cơ bản nhất trong một con người. Và giờ đây khi đã nhận ra thì cũng là lúc hắn mất tất cả. Và cái chết chính là một lối thoát Chí Phèo chọn riêng cho mình, để chứng thực cho sự nguyên vẹn của cái gọi là lương thiện. Có lẽ khi hắn nhận ra mình không thể lương thiện được cũng là lúc hắn hiểu sự lương thiện không thể dung nạp những kẻ như hắn.
>>>Đó chính là một lời tố cáo xã hội lại vừa như một tiếng nói khẳng định lại bản chất của Chí Phèo trong ý thức rất rõ rệt của Chí Phèo. Câu chuyện với bao nhiêu chi tiết, tình huống như gói gọn, đọng lại ở mấy câu nói ấy. Người ta đọc được ở đó những ý định tâm huyết của Nam Cao khi viết Chí Phèo.

-Xem toàn bộ cuộc đời Chí Phèo ta sẽ thấy những lời cuối cùng của hắn như mội sự tổng kết về số phận của mình, một lời trăng trối mang tính triết lí và nhân bản rất cao.
+ Chí Phèo cũng đã từng là một người lương thiện khi y còn là một nông dân hiền lành và đi ở cho nhà Bá Kiến. Nhưng hắn đã thực sự tha hóa, mất cả nhân hình lẫn nhân tính từ khi đi tù về. Tình yêu với Thị Nở chính là một sự thôi thúc, cảm hóa chất lưu manh trong con người hắn. Nhưng tiếc rằng hắn đã lấn sâu trong tội lỗi, cho nên dù có ham muốn được trở lại làm người bình thường thì cũng không được nữa. Ai đó sẽ cho hắn lương thiện?

+Chí Phèo giờ đây đã trở thành là một thằng lưu manh cùng hơn cả dân cùng. Có lẽ hắn cũng ý thức được điều ấy trước khi kết liễu đời mình. Thực tế phải thạt khắc nghiệt đến mức làm cho một thằng liều quá nửa đời người như hắn vẫn phải nhận ra. Nam Cao đã đặt nhân vật Chí Phèo ở trong một không gian thu nhỏ – làng Vũ Đại – nhưng có sức bao quát đỗi xã hội đương thời.
-Nói về Bá Kiến-Đại diện cho quyền hành:
+Cụ bá hiện lên với những dáng nét sắc thái rất đậm, vừa mang đầy quyền lực mà vẫn không để lộ cái bạo tàn, hách dịch. Cụ bá không có cái thô lỗ, ngu dốt của những tên trọc phú khác ấy là bóc lột người một cách trơ trẽn, thô sơ. Cụ có mưu mẹo của cụ, nó hình thành trong lời ăn, tiếng nói rất đỗi khôn ngoan của cụ, những thủ đoạn mà cụ bày ra thường chỉ làm cho con mồi mắc bẫy chứ không bao giờ cụ bể mặt “cụ vẫn tự hào vì cái cười hơn người của mình”. Trong cái cười của Bá Kiến ẩn chứa bao nhiêu là xảo quyệt, gian manh, bao nhiêu mưu kế chưa được thực hiện. Hắn đã biến thành tên Chí Phèo từ một anh nông dân hiền lành, chất phác thành một tên tù khổ sai với bộ dạng không còn là người nữa. Hắn đã giam hãm Chí Phèo trong nhà tù của luật pháp của sự ghê sợ của chế độ thực dân, hắn lại còn giam hãm Chí lần thứ hai, lâu dài hơn, trong nhà tù không vách, không xà lim, song sắt, ấy là làng Vũ Đại và sự ghẻ lạnh của mọi người, ở đó Chí Phèo là một tay sai đắc lực cho hắn. Và cũng trước Chí Phèo thì bá Kiến đã từng biết cách cai trị “những thằng liều” khác như Năm Thọ, Binh Chức, hắn có thừa kinh nghiệm để hiểu rằng: “Hãy ngấm ngầm đẩy người ta xuống sông nhưng rồi lại dắt nó lên để nó đền ơn. Hãy đập bàn, đập ghế, đòi cho được năm đồng, nhưng được rồi thì lại vứt trả lại năm hào vì “thương anh túng quá!”. Nhưng đồng bạc của hắn, những cái cười nhạt mà khanh khách, cái liếc mắt, lời quát mắng dọa nạt cùng những câu dịu giọng chính là cái bẫy để che mắt Chí Phèo, Bá Kiến muốn lợi dụng “máu cùn” trong những thằng luôn luôn liều lĩnh “lúc nào cũng có thể cầm dao đâm người hay đâm mình”. Sự hiện diện của Bá Kiến càng đậm nét thì cái hệ thống thống trị làng xã Việt Nam càng lộ rõ bản chất xấu xa, bỉ ổi của nó. Đó chính là cái chốn mà nhân vật Chí Phèo không bao giờ có thể tìm thấy cái gọi là lương thiện.

-Chí Phèo không được phép quay trở về làm người lương thiện
bởi vì hắn bị những lừa lọc, gian xảo bao vây xung quanh; những trò chém giết rạch mặt ăn vạ, xin đểu, ăn cướp giữa ban ngày vốn không phải là điều lạ lẫm đối với Chí Phèo.
+Chí Phèo cô đơn, lạc lõng giữa mọi người. Đã như đã trắng tay, không nơi nương tựa, Chí lại không có lấy một ai để ý. Những người bình thường đều xa lánh hắn. Sự lương thiện xa lánh hắn. Không một ai trong làng Vũ Đại nghe hắn chửi, hắn không có ai để mà chửi. Đối tượng chửi của hắn hướng đến là tất cả mọi người, thiên nhiên, trời đất, là vô tận mà không là ai cả, là cái gì cụ thể cả. Thậm chí khi “hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại” thì “cả làng ai cũng nghĩ chắc nó trừ mình ra”.
-Cuộc sống chỉ thực sự mỉm cười với Chí Phèo khi đời hắn có Thị Nở.
Sự xuất hiện của thị cùng với tình yêu đã hoàn sinh cho hắn. Hình ảnh của Thị Nở như một điểm sáng trong câu chuyện một vị cứu tinh trong cuộc đời u ám, triền miên say của Chí Phèo. Mọi mâu thuẫn, xung đột, sự thay đối lớn của truyện đều xuất phát từ Thị Nở. Có thể nói đó là phương tiện để Nam Cao đưa Chí Phèo trở về khát vọng hoàn lương.
+Không cần biết đến một Thị Nở dở hơi, một người đàn bà xấu như ma chê, quỉ hờn, có cái mặt là “một sự mỉa mai của hóa công”“bề ngang hơn bề dài”, Chí Phèo đã yêu và tình yêu ấy giúp hắn nhận thức rõ hơn về sự tồn tại của mình.

+ Lần đầu tiên trong hắn nảy sinh những cảm xúc, tình cảm của một người bình thường, không say rượu, không chửi bới, hắn “buâng khuâng” “mơ hồ buồn” “nao nao buồn”. Thử tưởng tượng xem một con ma rượu mà cho đến lúc này cũng “sợ rượu như những người ốm thường sợ cơm”.
>>>Tình yêu như đã khơi dậy trong hắn ý thức về bản thân dù chỉ là “mơ hồ” nhưng hắn cũng hiểu đó là cái buồn của một con người. Hắn cảm thấy xung quanh đang thay đổi, xôn xao, rạo rực. Một tiếng chim vui vẻ, những tiếng cười nói, tiếng mõ đối với hắn như là điều lạ lẫm, hấp dẫn. “Những tiếng quen thuộc ấy hôm nào chả có”. “Chí Phèo chưa bao giờ nhận thấy thế bởi chưa bao giờ hắn hết say”. Và lúc này khi có đến năm ngày không say rượu, hắn lắng nghe thế giới bằng tất cả lòng mình, cảm nhận và tận hưởng như một đứa trẻ mới chập chững biết đi.
-Hình ảnh bát cháo hành
Có thể nói lúc đó cái ngạc nhiên của Chí lên đến cao độ khi hắn nhận được sự chăm sóc từ thị Nở; bát cháo hành. Hắn ngạc nhiên và “thấy mắt mình ươn ướt. Bởi vì lần này là lần thứ nhất hắn được một người đàn bà cho. Xưa nay nào hắn có thấy ai tự nhiên cho cái gì. Hắn vẫn phai dọa nạt hay là giật cướp’’. Bát cháo gợi mở trong hắn những tia sáng về sự tốt đẹp. quan tâm, săn sóc của con người trong cuộc sống. Kẻ cùng đinh, liều lĩnh ấy nhận ra một chân lí giản đơn: “Những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo ăn rất ngon”.

>>>Và hay đó chính là tiền đề cho sự trỗi dậy mạnh mẽ khát vọng dữ dội muốn làm người trong Chí. Chí tỉnh rượu thì càng tiếp xúc với thế giới một cách tỉnh táo, Chí Phèo càng khám phá ra những điều mới mẻ, tốt đẹp, trong hắn càng đậm thêm cái khái niệm về cuộc sống, Chí nhớ lại quãng đời cũ so sánh giữa ngày đó và bây giờ. “Hắn muốn làm nũng với Thị Nở như với mẹ”. Rồi “hắn thấy thèm lương thiện”. Cao hơn, đó là việc Chí Phèo muốn làm một người để yêu: “Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui”. Lúc này tâm thế của nhân vật Chí Phèo được nâng dần lên. Cái buồn hòa quyện đế nâng niềm vui của Chí lên mỗi lúc một cao hơn. Nhà văn Nam Cao như đặc biệt chú ý miêu tả những biến thái, dù là rất nhỏ trong tâm trạng nhân vật. Chỉ một phát hiện nhỏ của Chí Phèo về bát cháo hành của Thị Nở như cũng đủ để ta nhận ra ham muốn sống của hắn rồi, nó xóa đi những năm tháng khổ đau cũ trong cuộc đời của hắn, lấp đi cái lưu manh, liều lĩnh hàng ngày và mở ra một hi vọng về một thế giới đổi thay tốt đẹp, thế giới của lương thiện. Và cánh cửa lương thiện để trở về làm người điều đó không có nghĩa là hắn đã mất đi bản chất lương thiện. Những sự ước mong về một cuộc sống bình dị ngày nào, ngày mà trước kia hắn cũng đã mong ước đã trở lại với hắn. Thị Nở đã lôi nó lên giữa một đống hỗn tạp, gai góc và phủ lên tâm hồn Chí một cái nhìn đầy lạc quan.

-Nhưng chính nhờ sự xuất hiện của thị Nở như một tia sáng lóe lên rồi lại vụt tắt trong cuộc đời Chí Phèo.
+Người đàn bà ấy giống như một cách thức để Nam Cao soi rọi ánh sáng lương thiện vào tâm hồn Chí, tái hiện lại những phẩm chất người trong hắn để càng nhấn mạnh hơn bi kịch của hắn. Bởi lẽ Chí “không thể làm người lương thiện được nữa rồi”. Thị Nở, chỗ dựa cuối cùng của hắn đã từ bỏ hắn. Hắn như đã tự thấy mình đã lâm vào bi kịch của những ngày tháng cũ, những cơn say liên miên, những khung cảnh cướp giật, rạch mặt ăn vạ, những lời chửi bới và nỗi cô đơn đến khủng khiếp. Thị Nở đã không thể cứu vớt hắn, mọi nẻo đường đến với lương thiện đều đóng kín. Thà rằng Chí Phèo cứ như là một thằng cùng đinh liều lĩnh, tay sai của Bá Kiến, không biết gì về cuộc sống bên ngoài kia như thế nào. Thà rằng Chí Phèo cứ yên phận mà ngông nghênh giữa làng còn hơn biết đến một tình yêu, một lối sống mới mà không được tận hưởng. Cho nên nhân vật Chí Phèo lúc này “càng uống lại càng tỉnh ra”. Cái tỉnh của hắn còn được xem là cái tỉnh của một người muốn sống mà bất lực với cuộc sống đó. Cái nỗi bất hạnh của y giờ đây còn nặng hơn gấp trăm lần bất hạnh trước đó hắn từng trải qua. Và ai sẽ là người cứu vớt hắn khỏi vực sâu của những sự tội lỗi của những lỗi lầm, làm sao hắn có thể xóa được những vết đâm chém trên mặt hắn? Hắn như đã nhận ra cho mình một sự thật hiển nhiên là mọi người không chấp nhận sự tồn tại của hắn nên sẽ không dung nạp lòng tốt của hắn. Cả làng Vũ Đại chỉ biết đến hắn trong vai trò một con quỉ dữ, liệu có ai tin khi hắn muốn trở thành một người bình thường? Xã hội kia, cụ tiên chỉ làng Vũ Đại có dễ dàng dung nạp cho hắn? Trước đây muốn sống được thì phải liều, bây giờ hiền lành chắc chắn không phải là một lối sống có thể giúp hắn tồn tại. Đó là một qui luật tất yếu. Và có thể xem đây mới chính là hiện thân đầy đủ, cao cả nhất, sâu sắc nhất con người đích thực vẫn tiềm ẩn bấy lâu trong Chí. Con người ấy biết dường như đã biết suy nghĩ, lựa chọn, đặt ra những tình huống có thể xảy đến với mình khi mọi lối thoát đều đã hết.

-Câu nói như cắt cứa ở cuối truyện của Chí Phèo, ta thấy đó là biểu hiện cao độ của khát vọng được làm người.
“Tao muốn làm người lương thiện” là sự trỗi dậy mạnh mẽ, đánh dấu bước nhận thức mới trong con người Chí. Nếu như trước đó thì Chí Phèo, hắn chỉ lơ mơ hiểu về cái tốt đẹp khi tỉnh rượu, rồi hiểu thế nào là nghĩa lí cuộc sống khi được ăn bát cháo hành và nhận được sự chăm sóc của thị Nở thì đây là lúc hắn lên tiếng đòi cái quyền được sống cho mình.
>>>Chí Phèo chết bởi vì hắn muốn có được sự lương thiện nhưng xã hội, mọi người không cho hắn cơ hội đó. Chí Phèo chết trong sự nhận thức rất rõ về mình, về sự ghẻ lạnh của mọi người đối với hắn, về mơ ước tới một cuộc sống đích thực. Có thể nói chính cái chết là sự hối cải cuối cùng mà Chí còn có thể làm được trong cuộc đời đầy rẫy tội lỗi của hắn. Chi tiết này vừa bộc lộ được giá trị hiện thực lại vừa đậm tính nhân bản.

C, Kết bài:

-Khẳng định lại giá trị nghệ thuật của Nam Cao trong tác phẩm, giá trị nội dung và giá trị hiện thực đều như đã được thể hiện qua câu nói đòi quyền lương thiện của Chí Phèo.

Tìm kiếm bởi Google

  • Dàn ý bài:Hai câu nói cuối cùng của nhân vật Chí Phèo đã bộc lộ rõ chủ đề của tác phẩm. Hãy phân tích và chứng minh- Văn 12
  • Lập dàn ý phân tích câu nói:Hai câu nói cuối cùng của nhân vật Chí Phèo đã bộc lộ rõ chủ đề của tác phẩm
  • Hai câu nói cuối cùng của nhân vật Chí Phèo đã bộc lộ rõ chủ đề của tác phẩm. Hãy phân tích và chứng minh